|
|
|
Chương 15: Cầu Nguyện |
|
|
Mai và Dũng dự định đám cưới vào mùa Xuân năm nay, và họ gặp Cha Khả để thảo luận về những điều cần thiết khi chuẩn bị hôn nhân. Họ nói về nhiều đề tài khác nhau, tỉ như, gia đình tương lai sẽ như thế nào, kế hoạch tương lai, ý nghĩa về vấn đề tài chánh, vấn đề giáo dục con cái. Bỗng dưng Cha Khả hỏi họ "cầu nguyện" thế nào. Một sự im lặng nặng nề. Cả hai nhìn cha không biết trả lời sao. Họ nhìn nhau như mong đợi người kia sẽ trả lời dùm, hay nói về một điều gì đó để phá tan sự im lặng. Không phải đôi nam nữ nào cũng như Mai và Dũng. Một số cặp hiểu câu hỏi của Cha Khả về vấn đề "cầu nguyện" là một đề tài họ phải trả lời khi chuẩn bị hôn nhân Kitô Giáo. Nhưng nói cho đúng, phản ứng của Mai và Dũng là phản ứng "tiêu biểu" cho các cặp ngày nay. Tại sao? "Cầu nguyện" là một trong những ý niệm--tỉ như "tình dục"--mà ai ai cũng giả sử rằng đó là vấn đề có ý nghĩa, và ai ai cũng cho rằng phải có thái độ tích cực. Nhưng thực tế thì đa số các người trẻ đều không chắc là họ biết nhiều về sự cầu nguyện. Họ cảm thấy lúng túng khi chia sẻ cảm nghiệm về sự cầu nguyện, vì họ không chắc điều đó có "đúng" không. Bất cứ loại cầu nguyện nào mà họ thực hiện đều được coi là "riêng tư" ("giữa Chúa với tôi"), và dường như họ chưa bao giờ chia sẻ về cách cầu nguyện chung với nhau. Câu hỏi của Cha Khả thì khó khăn vì bỗng dưng mỗi người được mời để bộc lộ một phần con người mình mà chưa bao giờ họ dám chia sẻ. Bởi thế, đó là một câu hỏi "bối rối" hay rất lúng túng. Sau đây là một vài điều để suy nghĩ: 1. Cầu nguyện thì "có thực". Cũng giống như không thể nào dùng phương pháp khoa học để khảo sát tình yêu, và không người khôn ngoan nào từ chối thực tại của tình yêu, thì cầu nguyện cũng khó để hiểu thấu bằng bất cứ phương cách nào thuần tuý tri thức. Cách đơn giản nhất để diễn tả sự cầu nguyện là bất cứ cách nào chúng ta dành thời giờ cho Thiên Chúa là Cha chúng ta. Chúng ta thiết lập và gìn giữ sự liên lạc với người khác bằng nhiều cách. Chúng ta dùng lời nói, cử chỉ, quà cáp, v.v. Người có đức tin cũng thiết lập và gìn giữ sự tương giao với Chúa; cầu nguyện là chữ người ta thường dùng để nói về sự cố gắng giao tiếp và dành thời giờ với Chúa. 2. Có hàng trăm cách cầu nguyện. Khi trưởng thành chúng ta mới nhận thấy có nhiều cách để chúng ta liên lạc với người khác, tỉ như, ngôn ngữ, cử chỉ, hay hành động để diễn tả tâm tình như, yêu thương, sợ hãi, xa lạ, hy vọng, say mê, v.v. Bất cứ sự giao tiếp nào giữa con người--ngay cả sự giao tiếp tiêu cực hay hung bạo--đều có ảnh hưởng mạnh mẽ trên sự tương giao giữa con người. Bởi thế, có nhiều cách khác nhau để liên hệ với Thiên Chúa, và tất cả những liên hệ này được coi là những hình thức của sự cầu nguyện. Vấn đề lớn nhất của sự cầu nguyện là khi còn nhỏ chúng ta học cách cầu nguyện cũng như chơi đùa, và dù chúng ta không còn chơi đùa như hồi còn nhỏ, nhưng chúng ta có khuynh hướng nghĩ rằng có lẽ chúng ta "phải" cầu nguyện như hồi còn nhỏ. Chúng ta không còn quỳ gối bên cạnh giường để đọc kinh, và chúng ta không còn quây quần để lần chuỗi Mai Khôi. Do đó, khi được hỏi về "đời sống cầu nguyện", chúng ta cảm thấy như bị tấn công, chỉ vì chúng ta không còn cầu nguyện giống như khi còn nhỏ. Trí khôn trưởng thành của chúng ta hiểu cách cầu nguyện khi còn nhỏ thì chỉ thích hợp với giai đoạn phát triển đó. Chúng ta cũng đã chơi búp-bê, hay xe nhựa, và điều đó cũng tốt. Nhưng nếu chúng ta đã gạt các đồ chơi sang một bên để học cách đối xử với người khác và với công việc thực tế, thì chúng ta cũng phải học cách liên hệ với Chúa như một người trưởng thành. Sự cầu nguyện khi còn nhỏ không còn thích hợp với chúng ta nữa. Nhưng, vì lý do nào đó, đa số chúng ta không bao giờ nghĩ đó là điều bình thường và tự nhiên. Chúng ta cần phải biết bỏ cách cầu nguyện như hồi còn nhỏ và học cách cầu nguyện như người lớn. 3. Các hình thức cầu nguyện của người trưởng thành. Có vẻ kỳ cục để liệt kê đoạn này là "Dành riêng cho người lớn", nhưng sự thật thì các em không thể hiểu được đoạn này. Các em thì thật "dễ thương" và các em được dạy "yêu thương" người khác, và nhiều em rất "yêu mến" người khác. Ðồng thời, "tình yêu" thơ ấu này chỉ là giai đoạn để giúp chúng ta chuẩn bị tiến đến "tình yêu" trưởng thành, mà nó gồm khả năng cho đi chính con người mình cho người khác, là người có quyền chấp nhận/xác nhận hay khước từ/ruồng bỏ tôi. Trẻ em thì không thể yêu thương kiểu người lớn, vì chúng chưa phát triển được sự trưởng thành mà nó đòi hỏi phải hiểu biết về chính con người nội tâm của mình. Thắc mắc thường xuyên của một thanh niên là "Tôi là ai?", và hầu hết các bạn trẻ cũng còn đang khó khăn để tìm ra câu trả lời. Trước khi tôi có được sự hiểu biết chính xác nào đó về tôi là ai, thì tôi chưa thể chia sẻ chính mình cho người khác, và bởi thế, tôi chưa có khả năng "yêu thương" cách trưởng thành. Trẻ em có thể chia sẻ "đồ vật", nhưng chỉ người trưởng thành mới biết ý nghĩa của việc chia sẻ "chính mình". Nếu tôi có được loại hiểu biết nào đó về "tình yêu trưởng thành," thì từ những cảm nghiệm cá nhân tôi sẽ biết câu trả lời đúng nhất cho câu hỏi--"Tôi yêu người khác đến chừng nào?"--là chia sẻ những "sự thật" thầm kín nhất của tôi về niềm hy vọng, mơ ước, lo sợ và băn khoăn cho người khác. Nếu tôi sẵn sàng dám chia sẻ những thực tại bên trong mà có thể bị tổn thương, thì lúc đó tôi mới thực sự góp phần xây đắp một tương giao mật thiết đích thực. Ghi chú: Chỉ có sự mật thiết thực sự khi cả hai chúng tôi chia sẻ đồng đều cho nhau và lắng nghe nhau về cái thế giới nội tâm của con người chúng tôi. Nếu chỉ có một người thi hành, thì đó không phải là sự tương giao đích thực. Ðây là lý do tại sao sự mật thiết đích thực là một thử thách liên tục: chỉ có chính đương sự mới có thể chia sẻ con người mình, không ai có thể ép buộc hay kiểm soát sự chia sẻ của người kia. Rất có thể sau nhiều năm nghĩ là chúng tôi thực sự biết nhau, chúng tôi mới khám phá ra là một hay cả hai chúng tôi không biết cách chia sẻ thế giới nội tâm, và như thế, điều chúng tôi nghĩ là "tương giao mật thiết" thực sự chỉ là "ảo tưởng." Nếu bạn đã đọc đến đây, hy vọng bạn sẽ thấy có ý nghĩa khi nghe nói "sự cầu nguyện trưởng thành" là bất cứ gì tôi làm để cố "chia sẻ chính mình" với Thiên Chúa và cũng thế, bất cứ gì tôi làm để cố "lắng nghe" Chúa chia sẻ với tôi. Sau đây là vài thí dụ: "Cầu nguyện" có thể xảy ra trong nhà thờ, khi đọc kinh Lạy Cha, nếu những lời kinh đặc biệt này "thích hợp" với lòng ao ước bày tỏ sự biết ơn của tôi vì những ơn sủng về tình yêu và đời sống mà Thiên Chúa đã tiếp tục ban cho tôi ("cho chúng con lương thực hàng ngày") hoặc tôi mong ước được tha thứ và được chữa lành ("tha nợ chúng con như chúng con cũng tha kẻ có nợ chúng con"). "Cầu nguyện" có thể xảy ra trên xe, trong dòng xe cộ chật cứng khi về nhà sau một ngày làm việc chán nản đến độ muốn khóc, và cầu xin Chúa "giúp con để con đừng nổi điên." "Cầu nguyện" có thể là tiếng thổn thức vì sợ hãi, tức giận và chán chường. "Chúa ơi! Sao con chán ngồi ở đây quá," khi ngồi một mình trong bóng tối, chờ đợi người yêu, mà không biết có chuyện gì xảy ra và tại sao lại trễ hẹn. "Cầu nguyện" có thể là tâm tình vui sướng và thoả mãn lớn lao. "Lạy Chúa, cám ơn Chúa" khi nghe người yêu cho biết vừa được thăng quan tiến chức. "Cầu nguyện" cũng có thể là lúc tức giận Thiên Chúa. Khi nghe tin người bạn chết vì tai nạn xe hơi, cũng có thể thích đáng để "đổ lỗi" cho Chúa đã để thảm kịch đó xảy ra. Thánh Vịnh xưa, nhưng lại rất thịnh hành bây giờ, thường được người Do Thái và Kitô Giáo dùng để nói lên nhiều loại tâm tình, thí dụ: "Lạy Chúa, sao Chúa hắt hủi tôi, Ðiểm căn bản ở đây là mỗi sự "cầu nguyện trưởng thành" là một cách sống thật chính mình với Thiên Chúa, chia sẻ những gì đang xảy ra trong tâm hồn. 4. Học cách "lắng nghe" Chúa. Ngoài việc học cách chia sẻ chính mình với Thiên Chúa, mặt khác của sự cầu nguyện là học cách "nghe" những gì Chúa muốn nói với tôi. Ðiều này không dễ vì hầu hết chúng ta sẽ không bao giờ "nghe" được tiếng nói hay âm thanh mà có thể kiểm chứng bằng dụng cụ khoa học. Thêm vào đó, chúng ta phải thận trọng kẻo bị lẫn lộn giữa "tiếng Chúa" và ý nghĩ của chính chúng ta. Khi có người nói: "Chúa nói với tôi làm điều này điều nọ...", có nghĩa họ đang thi hành một quyết định mà họ nghĩ và hy vọng đó là điều Chúa muốn nói. Nhưng hầu hết những người trưởng thành sẽ khám phá ra là Thiên Chúa ít khi "nói" với chúng ta điều gì. Ðúng hơn, dường như Chúa tôn trọng sự tự do lựa chọn của chúng ta nên Ngài hầu như không đưa ra một đường hướng rõ rệt. Ngài thường trả lời bằng cách âu yếm lắng nghe và nói "lời" im lặng hỏi chúng ta rằng "Con nghĩ quyết định nào đằm thắm nhất để thi hành?" Hoặc "Trong trường hợp này, người Anh Giêsu của con sẽ làm gì?" Càng trưởng thành bao nhiêu trong sự cầu nguyện, chúng ta càng muốn "nói" ít và "nghe" nhiều. Cũng như đôi vợ chồng yêu nhau thường ít nói, và chỉ muốn được ở với người yêu trong thinh lặng, thì những người cầu nguyện trưởng thành cũng chỉ muốn "thinh lặng" với Chúa. Nhiều người trong chúng ta đã nghe câu chuyện của một ông già thường đến ngồi trong nhà thờ, và đa số thời gian ở nhà thờ ông đều ngủ. Ngày kia một linh mục hỏi ông, "Ông làm gì trong suốt thời gian ở nhà thờ?" Ông già trả lời, "Tôi chỉ ngồi ở đây và Ngài nhìn đến tôi." 5. Chia sẻ sự cầu nguyện với nhau. Ý tưởng "chia sẻ" sự cầu nguyện có vẻ đe dọa. Vì hầu như mọi người nghĩ sự cầu nguyện thì rất "riêng tư và cá biệt", ý tưởng "chia sẻ" sự cầu nguyện nghe như một điều gì đó không thể hoàn tất. Tuy nhiên, đây là một dấu hiệu chứng tỏ chúng ta vẫn còn hiểu biết sự cầu nguyện như khi còn nhỏ, và bây giờ chúng ta cần "nghĩ lại" sự cầu nguyện như một người trưởng thành. Một cách để "nghĩ lại" sự cầu nguyện là suy nghĩ về ý tưởng của chúng ta đối với tình dục. Khi còn nhỏ, chúng ta được dạy "tình dục" là một điều rất "riêng tư và cá biệt." Chúng ta được dậy không nên phô bầy thân thể cho người khác và phải biết chắc là người khác tôn trọng sự kín đáo của thân thể chúng ta. Những điều dạy dỗ nghiêm nhặt này thật quan trọng cho chúng ta khi còn nhỏ, vì chúng ta chưa trưởng thành đủ để hiểu ý nghĩa trọn vẹn của tình dục, tỉ như, chúng ta không thể hiểu rằng sự giao hợp chỉ có ý nghĩa thực sự khi đó là hành động trao ban chính con người mình--một cách trọn vẹn nếu có thể--cho người vợ/chồng của mình. Khi còn nhỏ chúng ta được học hỏi về sự cầu nguyện, và được dạy đó là điều "riêng tư và cá biệt", điều này quan trọng vì nó có nghĩa: chúng ta có thể phát triển sự tương giao thực sự của chính chúng ta với Thiên Chúa. Thiên Chúa có thể là một người bạn "riêng tư và cá biệt" của mỗi người chúng ta. Chúng ta không cần đến người khác để giúp Thiên Chúa "có thực" cho chúng ta. Không may, khi còn nhỏ, có lẽ ý tưởng của chúng ta về sự "riêng tư và cá biệt" bị hỗn độn. Chúng ta không được dạy Thiên Chúa là người bạn độc nhất của tôi, và cũng không được dạy nên chia sẻ tình bạn với Thiên Chúa của chúng ta cho người khác; tuy nhiên đó là điều mà nhiều người cho là phương cách khi trưởng thành. Nhiều người tốt lành, họ thấy thoải mái chia sẻ chương mục ngân hàng và sự giao hợp với người yêu, cũng nghĩ là không thích hợp để "chia sẻ" sự tương giao với Thiên Chúa cho người yêu. Ngay cả khi họ "nghĩ lại" ý tưởng này, và ý thức rằng quyết định chọn hôn nhân Kitô Giáo thì thực sự là một quyết định đón nhận Thiên Chúa như thành phần thứ ba vào trong cuộc tình, thường thì họ không biết phải làm thế nào. Do đó, sau đây là một vài ý tưởng: - Khởi sự với những điều đơn giản. Khi bạn nắm tay trong lúc đọc kinh Lạy Cha ở nhà thờ vào ngày Chúa Nhật, hãy ý thức là bạn đang "cùng cầu nguyện." Bước kế tiếp là nói chuyện với nhau về ý nghĩ của mỗi người khi nắm tay đọc kinh trong nhà thờ. Sự đối thoại này là học cách "chia sẻ" không những sự cầu nguyện, mà còn "đức tin" của mỗi người. - Một hình thức đơn giản khác để chia sẻ sự cầu nguyện là nắm tay và cùng cầu nguyện trước bữa ăn. Dĩ nhiên, bạn có thể cầu nguyện mà không nắm tay, nhưng việc nắm tay có vài ích lợi. Hãy thử cả hai cách và nghĩ xem cách nắm tay đã đem đến những cảm nghiệm quan trọng nào. - Nói gì? Không có gì sái quấy với những câu kinh mà chúng ta được dạy khi còn nhỏ, nhưng khi cầu nguyện như người trưởng thành có nghĩa học cách nói chuyện với Chúa "bằng những lời của chính mình." Nói chuyện với Chúa cũng giống như nói chuyện với người bạn khi viết thư, và sự chia sẻ nội tâm này là bước quan trọng tiến đến sự tương giao mật thiết hơn với Thiên Chúa. Chia sẻ tâm tình với Thiên Chúa không đòi hỏi sự huấn luyện hay dạy dỗ đặc biệt nào. Chỉ tín thác vào Thiên Chúa là người Cha yêu thương của tôi muốn biết tôi nghĩ gì, và sẵn sàng lắng nghe những nhu cầu của tôi. - Quay về với Chúa khi bạn không thể quay về với người yêu. Chỉ những đôi vợ chồng ngây thơ thì mới tin rằng họ luôn luôn có thể "giải quyết vấn đề" với nhau. Bất cứ đôi vợ chồng nào cũng đều cảm nghiệm tình trạng mà hai người không thể đối phó với nhau được. Ðiều này xảy ra ngay cả trong hôn nhân tốt đẹp nhất, và khi xảy ra, thường thì một hay cả hai sẽ tìm đến một người nào hay một điều gì đó. Có thể là một người bạn hay một người trong gia đình, hay có thể là một người lạ, người tiếp rượu (bar tender) hoặc chuyên gia trị liệu, hay có thể là rượu, thuốc kích thích, hoặc một "cuộc tình" khác. Kể lể với một người bạn lưu tâm đến gia đình mình, hay tìm sự giúp đỡ của linh mục hay chuyên gia trị liệu thì rất hữu ích. Nhưng hãy cố nhớ đến Thiên Chúa để quay về với Ngài khi cần thiết, và cầu xin cho người yêu của mình cũng hành động tương tự. Nhiều vợ chồng xác nhận là Thiên Chúa đã sẵn sàng lắng nghe, và giúp họ tìm cách trở về với nhau. - Chia sẻ sự cầu nguyện. Chia sẻ sự cầu nguyện là điều khó khăn đối với hầu hết mọi đôi vợ chồng. Sự khó khăn sâu xa mà đôi vợ chồng sẽ gặp phải là có thể bị tổn thương khi cầu nguyện với nhau thường xuyên. Cầu nguyện chung có vẻ dễ dàng trong lúc "êm đẹp", nhưng có lẽ quan trọng nhất là lúc "không êm đẹp." Tìm cách xin lỗi và tìm cách nói lên những nhu cầu và sự lo sợ khi cầu nguyện chung sẽ là điều khó khăn. Tuy nhiên, có lẽ đây là điều quan trọng nhất của "điều khoản bảo hiểm hôn nhân" mà bạn phải phát triển. Xin Thiên Chúa là Cha yêu dấu giúp bạn giải quyết vấn đề với người yêu là lời cầu nguyện mà chắc chắn Chúa sẽ nhận lời. Tâm sự của một ông vợ mới chết sau đây có lẽ nói lên ý nghĩa của sự cầu nguyện trong hôn nhân. Ông nói, "Tôi nghĩ khi đi ngủ là lúc tôi nhớ đến bà ấy nhiều nhất. Khoảng 20 năm trước, chúng tôi tham dự khóa tĩnh tâm và học cách cầu nguyện chung. Mỗi đêm, trước khi đi ngủ, chúng tôi nắm tay nhau và cùng đọc kinh Lạy Cha. Sau đó, tôi xin lỗi nhà tôi về những điều đau lòng tôi đã gây ra trong ngày hôm đó, và ngược lại nhà tôi cũng làm như thế. Trong 20 năm qua, có lẽ chúng tôi gần gũi hơn bao giờ hết. Tôi đi ngủ và tin rằng mình thực sự đã được tha thứ. Bây giờ tôi thực sự thiếu thốn điều này." 6. Cầu nguyện tinh thần thì cần thiết. "Cầu nguyện tinh thần" có nghĩa nghĩ đến chính mình và sự tương giao với Thiên Chúa. Giáo Hội Công Giáo tôn trọng ý tưởng của Thánh An-phong-sô Liguori đến nỗi đã tuyên xưng ngài là "Tiến Sĩ Giáo Hội". Thánh An-phong-sô nói trừ phi chúng ta dành thời giờ để suy nghĩ về chính chúng ta, dù có những bận rộn trong đời sống và dù bị sao nhãng bởi thế giới vật chất, thì chúng ta không thể biết được những nhu cầu thực sự của chúng ta và không ý thức được mình đang ở đâu trong hành trình cuộc đời. "Nếu chúng ta không thường xuyên nghĩ đến Thiên Chúa và chính chúng ta, không bao lâu chúng ta sẽ quên cả hai." Một cách hữu hiệu để phát triển thói quen cầu nguyện tinh thần là "gắn liền" thói quen cầu nguyện trong thời khóa biểu hàng ngày. Có thể là lúc tĩnh mịch của buổi sáng, hay lúc lái xe đi làm. Mục đích là dành 5, 10 phút riêng tư để suy nghĩ về đời sống và sự tương giao với Thiên Chúa. Thánh An-phong-sô nói, "bất kể tình trạng có vẻ tuyệt vọng đến thế nào, Thiên Chúa luôn ban ơn để giúp chúng ta cầu nguyện, và nếu chúng ta muốn cầu nguyện, thì Thiên Chúa sẽ ban cho chúng ta những ơn sủng cần thiết nhất." Câu Hỏi Ðể Suy Tư & Ðối Thoại Chương 15:
|
|
Mọi Trích Dịch Xin Ghi Rõ Xuất Xứ
|
|
